Από την παχυσαρκία στην υπέρταση.

Οι παχύσαρκοι έχουν περισσότερη υπέρταση! Η παχυσαρκία εκτός από την υπέρταση επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα και με την συνοδό δυσλιπιδαιμία, με την χαμηλή HDL την υψηλή LDL τα υψηλά τριγλυκερίδια και την ανάπτυξη της υπερτροφίας του μυοκαρδίου.
Όλες αυτές οι διαπιστώσεις έγιναν κατά τη διάρκεια της μελέτης Framingham Heart Study,οι συμμετέχοντες βρισκόταν υπό παρακολούθηση για 44 χρόνια. Βρέθηκε λοιπόν ότι οι παχύσαρκοι είχαν 26% υπέρταση για τους άνδρες και 28% για τις γυναίκες και περίπου 23% στεφανιαία νόσο για τους άνδρες και 15% για τις γυναίκες.
Η πίεση αυξάνεται αρχικά λόγω μιας αύξησης του κατά λεπτό όγκο αίματος που προωθεί η καρδιά, ενώ διατηρούνται σχετικά φυσιολογικές οι περιφερικές αντιστάσεις. Στους παχύσαρκους συμβαίνει το ίδιο αλλά παρουσιάζονται χαμηλότερες περιφερικές αντιστάσεις από τους λεπτούς, ενώ η πίεση είναι και σε αυτούς αυξημένη. Αυτό σημαίνει ότι ο μηχανισμός αύξησης στους παχύσαρκους ίσως είναι λίγο διαφορετικός από τους υπόλοιπους. Πιθανόν να συμμετέχει σε μεγαλύτερο ποσοστό ο άξονας ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης.
Όλες αυτές οι αιμοδυναμικές αλλαγές και συνοδές μεταβολικές διαταραχές συσχετίζονται όχι μόνο με το αυξημένο βάρος αλλά και με την κατανομή του λίπους στο σώμα. Η συγκέντρωση του λίπους στη κοιλιά φαίνεται να αυξάνει περισσότερο τον κίνδυνο. Μια αδρή εκτίμηση του λίπους στη κοιλιά είναι να υπολογίσουμε την περίμετρο της μέσης, ή τον λόγο περίμετρος μέσης/περίμετρος γοφών. Η κεντρική παχυσαρκία ορίζεται η περίμετρος της μέσης περισσότερο από 102 εκατοστά, για τους άνδρες και 88 εκατοστά, για τις γυναίκες.
Ο μηχανισμός με τον οποίο η παχυσαρκία αυξάνει την πίεση δεν έχει πλήρως κατανοηθεί. Μια θεωρία λέει ότι η κεντρική παχυσαρκία προκαλεί αντίσταση στην ινσουλίνη, που συνοδεύεται από μια υπερινσουλιναιμία στο αίμα. Η υπερινσουλιναιμία από την άλλη δεν είναι απόλυτα γνωστό πως αυξάνει την πίεση αλλά συσχετίζεται με αύξηση της δραστηριότητας του συμπαθητικού συστήματος, αύξηση του όγκου του αίματος, μέσω της επαναρρόφησης του Νa στα νεφρά, δυσλειτουργία στο ενδοθήλιο, αύξηση της συγκέντρωση των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης ΙΙ και με μείωση του καρδιακού νατριοδιουρητικού πεπτιδίου.
Εάν εν τέλει η υπερινσουλιναιμία παίζει κάποιο ρόλο στα παραπάνω φαίνεται ότι το κάνει υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει και ένα επιβαρυντικό γονιδιακό φορτίο στον ασθενή, που της επιτρέπει να δημιουργεί υπέρταση.
Ένας άλλος μηχανισμός που η παχυσαρκία οδηγεί στην υπέρταση είναι το σύνδρομο ύπνου-άπνοιας. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, όπου οι μυς τους λαιμού και της γλώσσας χαλαρώνουν δημιουργούνται αποφρακτικά φαινόμενα στις αεροφόρους οδούς και κατά συνέπεια υποξία (ελαττωμένο Οξυγόνο), στο αίμα. Ο οργανισμός σε αυτές τις περιπτώσεις αντιδρά με αύξηση της λειτουργίας του συμπαθητικού συστήματος το οποίο προκαλεί υπέρταση.
Επίσης η λεπτίνη, μια ουσία που σχετίζεται άμεσα με τη συσσώρευση του λίπους στον οργανισμό, δημιουργεί αύξηση του συμπαθητικού συστήματος. Η λεπτίνη, οι υποδοχείς της μελανινοκορτίνης και η ινσουλίνη φαίνεται ότι αποτελούν ένα ξεχωριστό κύκλωμα ρύθμισης της ενεργειακής ισορροπίας, το οποίο βρίσκεται υπό διερεύνηση.
Η μείωση του σωματικού βάρους έχει σημαντική επίδραση στη ρύθμιση της υπέρτασης. Σε μία μελέτη που διήρκησε 4 χρόνια, 181υπερτασικοί ασθενείς έχασαν 10% του βάρους τους και η μείωση αυτή συσχετίστηκε με μείωση της πίεσης κατά 4,3mmHg σε 24ωρες καταγραφές.
Σε μια μετά-ανάλυση η απώλεια του βάρους σε 38 μελέτες εμφάνισε μεσοσταθμική μείωση 6.3mmHg. το αποτέλεσμα της μείωσης της πίεσης με τη μείωση του σωματικού βάρους συνέβη χωρίς να γίνει περιορισμός στη πρόσληψη του αλατιού με το φαγητό. Πάντως ο περιορισμός του αλατιού (σε 20-40meq/day) μπορεί να έχει ένα επιπρόσθετο αποτέλεσμα στη μείωση της πίεσης.
Εάν δεν είναι εφικτό να μειωθεί αρκετά η πίεση με την απώλεια του βάρους, τότε θα πρέπει να γίνει χρήση φαρμάκων. Στις περιπτώσεις αυτές τα διουρητικά και οι b-blockers φαίνεται ότι ενώ ρυθμίζουν την πίεση αυξάνουν τη πιθανότητα ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη στα άτομα που ήδη έχουν μεταβολικό σύνδρομο, λόγω της παχυσαρκίας. Προτιμότερες είναι οι κατηγορίες φαρμάκων που περιλαμβάνουν αναστολείς της αγγειοτενσίνης και αποκλειστών των διαύλων ασβεστίου. Σε μια μελέτη με 240 άτομα παχύσαρκα, που έπασχαν από υπέρταση εξέτασε το αποτέλεσμα της χρήσης υδροχλοροθιαζίδης και λοσαρτάνης έναντι βεραπαμίλης και τραντολαπρίλης. Ο πρώτος συνδυασμός παρουσίασε εμφάνιση νέου Διαβήτη κατά 27% έναντι 11% του δεύτερου συνδυασμού, μέσα σε ένα χρόνο.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

