Κάπνισμα. Μειώνεται με θεραπεία μνήμης;

Ο εθισμός στο κάπνισμα οφείλεται σε ένα εγκεφαλικό κύκλωμα ανταμοιβής. Το κύκλωμα αυτό φαίνεται ότι ενεργοποιείται από την επανάκτηση προηγούμενων αναμνήσεων, γύρω από την εμπειρία του καπνίσματος.
Ο μηχανισμός
Η θέα ενός τσιγάρου επαναφέρει κάποιες μνήμη από προηγούμενη χρήση του. Η ανάμνηση ενός θετικού αισθήματος, επαναφέρει την επιθυμία για κάπνισμα. Η μνήμη αυτή συνοδεύεται μια νοητική εκλογίκευση, οποία ακολουθεί μια σειρά συνθημάτων, που «αθωώνουν» την διάθεση για νέο κάπνισμα. Μια τέτοια σειρά συνθημάτων είναι: το τσιγάρο περιέχει νικοτίνη, η νικοτίνη είναι υπεύθυνη για την επιλογή μου, αν δε καπνίσω θα έχω ανεπιθύμητα συμπτώματα. Με αυτό τον τρόπο το άτομο καπνίζει ξανά και η νέα μνήμη παγιώνεται στην μακράς διάρκεια μνήμη.
Η θεραπευτική παρέμβαση
Στο σημείο που η μνήμη τείνει να παγιωθεί σε μακράς διάρκεια μνήμη, υπάρχει ένα θεραπευτικό παράθυρο, στο οποίο μπορούμε να το αποτρέψουμε. Ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να το κάνουμε αυτό είναι μπορεί να είναι είτε ψυχολογική, ή φαρμακευτική παρέμβαση.
Δύο μελέτες διερεύνησαν αυτή τη δυνατότητα. Η πρώτη (JAMA Psychiatry Feb 2017) παρακολούθησε καπνιστές, που δέχθηκαν ένα είδος ψυχολογικής θεραπείας. Στόχος της ήταν η αλλαγή των συνθημάτων που συνοδεύουν την εμπειρία από το κάπνισμα. Για παράδειγμα τα άτομα εκπαιδεύθηκαν στο να πιστέψουν ότι δεν φταίει η νικοτίνη για το θετικό αίσθημα που βιώνουν, όταν καπνίζουν. Η δεύτερη μελέτη (JAMA Feb 2017) χρησιμοποίησε την φαρμακευτική ουσία προπρανολόλη, η οποία προκαλεί μερική αμνησία. Τα άτομα έλαβαν προπρανολόλη 1 ώρα πριν να καπνίσουν.
Τα αποτελέσματα και των δυο μελετών έδειξαν ότι και οι δύο τρόποι οδήγησαν σε μειώση των αριθμών των τσιγάρων, που κάπνισαν τα άτομα. Επίσης με ειδικά ερωτηματολόγια καταγράφηκε μικρότερη επιθυμία για κάπνισμα.
Νέα προσέγγιση για το κάπνισμα
Η μελέτες αυτές αναδεικνύουν μια νέα προσέγγιση για το κάπνισμα και τη θεραπεία του. Πέρα από την βιολογική ανάγκη του εθισμού και την ψυχολογική εξάρτηση, έρχεται στο φως και η νοητική εξάρτηση, μέσω της διαμορφωμένης μνήμης μακράς διάρκειας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

