Παρενέργειες στατίνης οι μυαλγίες, ή φαινόμενο Nocebo;

Παρενέργειες στατίνης έχουν καταγραφεί, όπως άλλωστε και σε όλα τα φάρμακα. Η απόφαση του αν κάποιος θα πρέπει να συνεχίσει την θεραπεία, εξαρτάται από το ρίσκο και το όφελος.
Οι στατίνες έχουν αποδείξει ότι μειώνουν το κίνδυνο ανάπτυξης καρδιαγγειακών επεισοδίων και θανάτων. Συγκεκριμένα, για κάθε 36 mg/dl, μείωση της κακής χοληστερίνης LDL, μειώνεται κατά 22% η εμφάνιση εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Επίσης, μειώνεται κατά 10% η εμφάνιση θανάτου που οφείλεται σε καρδιαγγειακά νοσήματα.
Οι παρενέργειες των στατινών εμφανίζονται σε πολύ μικρά ποσοστά. Μια σημαντική παρενέργεια είναι η βλάβη στο ήπαρ, που συμβαίνει στο 0,001%. Η εμφάνιση διαβήτη λόγω των στατινών καταγράφεται στο 0,2%, όπως επίσης και η εμφάνιση αιμορραγικών καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Οι μυοπάθειες που οφείλονται στις στατίνες είναι εξαιρετικά σπάνιες και συμβαίνουν στο 0,1%, των περιπτώσεων. Οι μυοπάθειες παρουσιάζουν πόνο και αδυναμία στους μυες, συνοδεύονται όμως και από αύξηση της CPK. H CPK είναι ένα ένζυμο που απελευθερώνεται στο αίμα, ύστερα από την καταστροφή των μυών. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ραβδομυόλυση και η CPK παρουσιάζει τιμές 10 φορές μεγαλύτερες από τις φυσιολογικές.
Παρενέργειες στατίνης οι μυαλγίες;
Θα περίμενε κανείς λοιπόν, οι μυαλγίες ως παρενέργειες στατίνης, να είναι εξαιρετικά σπάνιες. Παρόλα αυτά, τα παράπονα των ασθενών που λαμβάνουν στατίνες είναι πολύ συχνά. Υπολογίζεται ότι το 25% αυτών που παίρνουν στατίνες διαμαρτύρονται για μυαλγίες. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν αυξάνουν την CPK στο αίμα, ή την αυξάνουν ελάχιστα. Αρκετοί παίρνουν την απόφαση να διακόψουν την αγωγή και να εκθέσουν σε κίνδυνο την καρδιαγγειακή τους ασφάλεια.
Σε όλες τις μελέτες ασφαλείας των στατινών διερευνήθηκε και το θέμα της ραβδομυόλυσης και των μυαλγιών. Η ραβδομυόλυση χαρακτηρίστηκε ως παρενέργεια σε χαμηλό ποσοστό 0,1%, ήταν όμως διακριτή σε σχέση με αυτούς που έπαιρναν placebo. Αντίθετα, οι μυαλγίες εμφανίσθηκαν σε πολύ υψηλότερο ποσοστό, το ίδιο όμως συνέβη και σε αυτούς που έπαιρναν placebo. Συμπέρασμα; Οι μυαλγίες αυξάνονται και σε αυτούς που νομίζουν ότι παίρνουν στατίνες, καθώς το placebo είναι εικονικό φάρμακο. Άρα, τις περισσότερες φορές, οι μυαλγίες δεν προέρχονται από τις στατίνες.
Φαινόμενο Nocebo
Το φαινόμενο nocebo είναι ακριβώς το αντίθετο του φαινομένου placebo. Στο φαινόμενο placebo o ασθενής αισθάνεται ότι ωφελείτε όταν λαμβάνει εικονικό φάρμακο. Αντίθετα, στο φαινόμενο nocebo, το άτομο αισθάνεται ότι βλάπτεται όταν παίρνει ένα κανονικό φάρμακο, χωρίς αυτό να αντικειμενικά να συμβαίνει.
Τι πρέπει να κάνουμε;
Όταν κάποιος αναφέρει μυαλγίες θα πρέπει να γίνεται διερεύνηση της CPK στο αίμα. Αν αυτή είναι πολύ αυξημένη, πάνω από 10 φορές της φυσιολογικής τιμής, τότε θεωρείται ότι υπάρχει ραβδομυόλυση λόγω των στατινών. Αν όμως η CPK δεν είναι αυξημένη ή είναι ελάχιστα πάνω από το φυσιολογικό, οι μυαλγίες δεν οφείλονται στις στατίνες.
Γενικά, οι μυαλγίες είναι αρκετά συχνές στις ηλικίες άνω των 40 ετών, στα άτομα δηλαδή που καλούνται να πάρουν στατίνες. Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές, όπως ορθοπεδικά προβλήματα, άλλες ιατρικές καταστάσεις, ή παρενέργειες άλλων φαρμάκων.
Μια καλή λύση είναι να σταματάμε τη στατίνη για λίγες ημέρες, μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Όταν βεβαιωθούμε ότι δεν φταίει η στατίνη, να ξαναρχίζουμε την αγωγή, σε μικρότερη δόση. Επίσης μπορούμε να αλλάξουμε την στατίνη σε σκευάσματα που ενοχοποιούνται λιγότερο, για παρενέργειες τέτοιου τύπου.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.
