Άπνοια ύπνου χειροτερεύει τον Διαβήτη

Σε αυτό το άρθρο
Η άπνοια ύπνου μπορεί να είναι μια αιτία επιδείνωσης του Διαβήτη. Υπολογίζεται ότι το 25% των ατόμων που πάσχουν από Διαβήτη, έχουν υπνική άπνοια. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν το γνωρίζουν, ενώ λίγοι είναι αυτοί που την θεραπεύουν σωστά.
Ο Διαβήτης τύπου 2, συνδυάζεται με την παχυσαρκία, η οποία είναι η κυριότερη αιτία εμφάνισης της υπνικής άπνοιας. Επίσης, ο Διαβήτης μπορεί να οφείλεται για την ανάπτυξη της νόσου, λόγω της νευροπάθειας, που αυτός προκαλεί. Αποτέλεσμα είναι η άπνοια ύπνου να εμφανίζεται πολύ συχνά, 1 στα 4 άτομα, που πάσχουν από Διαβήτη.
Τι είναι η άπνοια ύπνου
Η άπνοια ύπνου είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από παύσεις στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι άπνοιας, αλλά η αποφρακτική είναι ο πιο συνηθισμένη. Η απόφραξη συμβαίνει για 10 δευτερόλεπτα περίπου, λόγω χαλάρωση του μυικού τόνου του φάρυγγα. Οι ασθενείς συνήθως δεν το καταλαβαίνουν και σπάνια μπορεί να ξυπνήσουν, για να πάρουν ανάσα. Η άπνοια ύπνου εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε διπλάσιο ποσοστό στους άνδρες, από ότι στις γυναίκες.
Επειδή συνήθως το άτομο που πάσχει δεν το καταλαβαίνει, η κατάσταση παραμένει αδιάγνωστη. Ο γιατρός είναι αυτός που πρέπει να αναζητήσει την βλάβη, όταν έχει μπροστά του έναν παχύσαρκο, που πάσχει από Διαβήτη.
Υπάρχουν πολλά συμπτώματα που οφείλονται στην άπνοια ύπνου, αλλά πολλές φορές οι άνθρωποι δεν τα συσχετίζουν. Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι το ροχαλητό. Τα άτομα που ροχαλίζουν, το κάνουν επειδή υπάρχει κάποιου τύπου απόφραξη την ώρα που κοιμούνται. Αν κανείς τα παρακολουθήσει κατά την διάρκεια του ύπνου, θα δει ότι κάποιες στιγμές η αναπνοή σταματά, για μερικά δευτερόλεπτα.
Ένα άλλο σύμπτωμα είναι η υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό είναι σημάδι κακής ποιότητας ύπνου, που τις περισσότερες φορές οφείλεται σε μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου. Για τον ίδιο λόγο τα άτομα αυτά εμφανίζουν σημάδια κόπωσης και έχουν μειωμένη ενέργεια. Μπορεί να έχουν κακή διάθεση να είναι ευερέθιστα, να μην μπορούν να συγκεντρωθούν σωστά και να έχουν φτωχή μνήμη. Επίσης συχνά παραπονιούνται για πρωινούς πονοκεφάλους, ενώ συχνά παρουσιάζουν σεξουαλική δυσλειτουργία και νυκτουρία.
Η διάγνωση της άπνοιας ύπνου
Η διάγνωση γίνεται με το πολύ-υπνογράφημμα. Αυτή είναι μια εξέταση, κατά την οποία το άτομο κοιμάται σε ένα εργαστήριο ύπνου. Κατά την διάρκεια της νύχτας καταγράφονται τα επεισόδια άπνοιας-υπόπνοιας, σε συνδυασμό με τον κορεσμό οξυγόνου του αίματος.
Η θεραπεία της άπνοιας ύπνου ξεκινά με την απώλεια βάρους, καθώς τις περισσότερες φορές η παχυσαρκία είναι η κύρια αιτία της απόφραξης. Πολύ αποτελεσματική είναι η χρήση ειδικών συσκευών, οι οποίες προσαρμόζονται στο πρόσωπο, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι συσκευές αυτές που ονομάζονται CPAP, προμηθεύουν τους αεραγωγούς με οξυγόνο σε υψηλή πίεση, ώστε να διατηρούνται ανοιχτοί. Επίσης υπάρχουν μικρότερες συσκευές που τοποθετούνται στο στόμα, για τον ίδιο λόγο. Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν χειρουργικές επεμβάσεις, όπως σε υπερτροφικές αμυγδαλές.
Η άπνοια ύπνου και ο Διαβήτης
Η άπνοια ύπνου και ο Διαβήτης τύπου 2 φαίνεται ότι συνδέονται πολύ ισχυρά. Οι ενδείξεις συνηγορούν στο σενάριο ότι η άπνοια ύπνου ίσως είναι κομμάτι του μεταβολικού συνδρόμου. Η κοιλιακή παχυσαρκία και η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι κοινές πηγές κινδύνου, για την εμφάνιση και των δύο ασθενειών.
Εκτιμάται ότι το 40% των ατόμων που έχουν άπνοια ύπνου, θα αποκτήσουν Διαβήτη. Αντίστροφα αυτοί που πάσχουν από Διαβήτη έχουν και άπνοια ύπνου σε ποσοστό 25%, το οποίο μπορεί να φτάσει και το 58%.
Αν μπορεί η άπνοια ύπνου να προκαλέσει Διαβήτη δεν έχει απαντηθεί απόλυτα. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που ροχαλίζουν έχουν αυξημένο κίνδυνο να πάθουν Διαβήτη, ανεξάρτητα από άλλους λόγους. Μεγαλύτερες μελέτες με την χρήση πολύ-υπνογραφήμματος όπως η μελέτη Sleep Heart Health Study και η Wisconsin Sleep Study έδειξαν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης Διαβήτη, στα άτομα που πάσχουν από υπνική άπνοια. Στην τελευταία μελέτη όμως, όταν έγινε σύγκριση μεταξύ ατόμων ίδιου βάρους, δεν φάνηκε αυτή η διαφορά. Σίγουρα χρειάζονται να γίνουν περισσότερες μελέτες προς την κατεύθυνση αυτή.
Η ποιότητα του ύπνου και η διάρκεια έχει συσχετισθεί σε πολλές μελέτες με την καλή ρύθμιση του Διαβήτη. Η θεραπεία με το CPAP βελτιώνει τις τιμές του σακχάρου, αλλά και την πίεση και τα λιπίδια.
Τα άτομα που δεν θεραπεύονται επαρκώς, παρουσιάζουν μειωμένο κορεσμό οξυγόνου, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό προκαλεί ταχυκαρδία και έκκριση ορμονών του στρες, όπως η κορτιζόλη. Η αντιδράσεις αυτές αυξάνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, με αποτέλεσμα ο Διαβήτης να απορρυθμίζεται.
Στόχος η έγκαιρη διάγνωση
Λόγω της μεγάλης συχνότητα με την οποία εμφανίζεται η άπνοια ύπνου , στα άτομα με Διαβήτη τύπου 2, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος της νόσου σε όλους. Η διερεύνηση θα πρέπει να ξεκινά με ένα απλό ιστορικό, από τον ίδιο τον ασθενή αλλά και τους οικείους του. Συμπτώματα όπως το ροχαλητό και η υπνηλία κατά την διάρκεια της ημέρας είναι ισχυρές ενδείξεις. Επίσης, καλό είναι να χρησιμοποιούνται ειδικά ερωτηματολόγια, που ανιχνεύουν την άπνοια. Τέτοιο ερωτηματολόγιο είναι το Berlin questionnaire, το οποίο μπορεί να δείξει ισχυρή πιθανότητα ύπαρξης της νόσου. Σε ένα δεύτερο στάδιο μπορεί να γίνει διερεύνηση στο σπίτι με την χρήση οξυμέτρων καταγραφέων, ή ρινικών επιθεμάτων, που ανιχνεύουν την υποξυγοναιμία και τις άπνοιες, αντίστοιχα. Εάν υπάρχουν θετικές ενδείξεις,, οι ασθενείς θα πρέπει να παραπέμπονται σε ένα εργαστήριο ύπνου για την διενέργεια πολύ-υπνογραφήμματος.
Η άπνοια ύπνου είναι τις περισσότερες φορές αδιάγνωστη, λόγω της έλλειψης ενημέρωσης σε ασθενείς και γιατρούς. Αποτελεί όμως έναν επιβαρυντικό παράγοντα για τον Διαβήτη και την υγεία της καρδιάς. Δεν πρέπει να αγνοείται ότι η υπνική άπνοια σχετίζεται άμεσα και με την ανάπτυξη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η έγκαιρη διάγνωση, αλλά και η πρόληψη για την ανάπτυξη της μπορεί να προσδώσει περισσότερα και καλύτερα χρόνια ζωής στα άτομα που πάσχουν από Διαβήτη τύπου 2.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.
