Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κλείστε ραντεβού

Ζωντανά φάρμακα. Η νέα ελπίδα κατά του καρκίνου.

Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος 23 Ιουλίου 2017 2 λεπτά ανάγνωση
ζωντανά φάρμακα

ζωντανά φάρμακαΤα «ζωντανά φάρμακα» είναι μια επαναστατική κατηγορία φαρμάκων, που δίνουν σοβαρές ελπίδες για την καταπολέμηση του καρκίνου. Το πρώτο αυτής της κατηγορίας εγκρίθηκε στην Αμερική και αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στο 2018. Πρόκειται για το tisagenlecleucel-T, ένα χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα των Τ-λεμφοκυττάρων (chimeric antigen receptor (CAR) T cells).

Το φάρμακο αυτό αναμένεται να κυκλοφορήσει με την ένδειξη για θεραπεία της παιδικής υποτροπιάζουσας/ανθεκτικής οξείας λεμφοβλαστικής λευχαιμίας. Οι έρευνες για την δημιουργία του, έγιναν στο University of Pennsylvania and Children’s Hospital of Philadelphia.

Εκπρόσωποι αυτής της κατηγορίας φαρμάκων αναμένονται και για άλλους τύπους αιματολογικών καρκίνων. Κοντά στην κυκλοφορία είναι το  Kite’s axicabtagene ciloleucel (KTE-C19), που προορίζεται για την θεραπεία του λεμφώματος. Επίσης σε στάδιο προχωρημένης έρευνας, βρίσκονται αντίστοιχα φάρμακα για τη θεραπεία άλλων τύπων λευχαιμίας και πολλαπλού μυελώματος. Στα αρχικά στάδια μελετών βρίσκονται επίσης, φάρμακα για την αντιμετώπιση συμπαγών όγκων.

Το εντυπωσιακό με αυτές τις θεραπείες είναι ότι γίνεται μια φορά. Μπορούν να εκριζώσουν τα καρκινικά κύτταρα και να αποτρέψουν την υποτροπή της νόσου. Ο μηχανισμός με τον οποίο το πετυχαίνουν αυτό βασίζεται στην αναδιαμόρφωση του αμυντικού συστήματος του οργανισμού.

Η διαδικασία για τα ζωντανά φάρμακα

Η διαδικασία για τα ζωντανά φάρμακα δεν είναι απλή. Η θεραπεία θα πρέπει να γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα. Αρχικά γίνεται αφαίμαξη του ασθενή και από το αίμα του απομονώνονται τα Τ-λεμφοκύτταρα. Στη συνέχεια τα Τ-λεμφοκύτταρα υποβάλλονται σε μοριακή επεξεργασία. Στο τέλος της επεξεργασίας τα Τ-λεμφοκύτταρα έχουν δύο καινούρια χαρακτηριστικά. Πρώτον, εμφανίζουν στην επιφάνεια τους υποδοχείς για τα αντιγόνα του καρκίνου. Έτσι αυτά αναγνωρίζουν τα καρκινικά κύτταρα και τα σκοτώνουν. Δεύτερον έχουν ένα ιογενούς τύπου μηχανισμό, όπου όταν αυτά συναντήσουν καρκινικά κύτταρα, πολλαπλασιάζονται με μεγάλη ταχύτητα.

Στην περίπτωση του tisagenlecleucel-T, τα Τ-λεμφοκύτταρα, μετά την επεξεργασία τους παρουσιάζουν στην επιφάνεια τους υποδοχείς κατά του αντιγόνου CD-19. Το αντιγόνο αυτό είναι το πιο συχνά εμφανιζόμενο σε όλες τις λευχαιμίες. Οι μελέτες επιβίωσης σε παιδιά  με ανθεκτική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, ήταν 80% στους 12 μήνες. Αυτό αποτελεί διπλάσιο ποσοστό επιβίωσης σε σχέση με τις ως τώρα θεραπείες.

Από την άλλη μεριά η θεραπεία έχει και σοβαρές παρενέργειες, οι οποίες μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή. Η πιο σημαντική παρενέργεια είναι το σύνδρομο έκκρισης κιτοκινών, το οποίο αποτελεί μια μαζική ενεργοποίηση του αμυντικού συστήματος. Άλλη σημαντική παρενέργεια είναι η νευρολογική τοξικότητα των φαρμάκων αυτών. Η συχνότητα των παρενεργειών μπορεί να φτάσει το 44%. Παρά τις σημαντικές παρενέργειες, το αντάλλαγμα είναι η μόνιμη θεραπεία.

Γίνεται αντιληπτό ότι δεν πρόκειται για ένα απλό φάρμακο που έχει ένα συγκεκριμένο χρόνο δράσης. Αντίθετα, αυτό που συμβαίνει είναι μια μόνιμη αναδιαμόρφωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι αλλαγές που προκαλούνται στα Τ-λεμφοκύτταρα παραμένουν καθώς αυτά ανανεώνονται από γενιά σε γενιά. Αυτός είναι και ο λόγος που τα φάρμακα αυτά ονομάζονται ζωντανά φάρμακα.

Ο ιατρός Δημήτρης Ρηγόπουλος
Το άρθρο έγραψε ο Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος Ειδικός Παθολόγος, MD, PhD, Διευθυντής της Α΄ Παθολογικής Κλινικής ΝΙΜΤΣ, SCOPE Certified από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας. Βιογραφικό

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.