Ηλίαση. Μια επείγουσα κατάσταση!

Σε αυτό το άρθρο
Η ηλίαση είναι μια επείγουσα κατάσταση. Μπορεί να σκοτώσει ή να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον εγκέφαλο και στα υπόλοιπα ζωτικά όργανα του οργανισμού. Αν υποψιαστούμε ότι κάποιος πάσχει από ηλίαση, πρέπει να τηλεφωνήσουμε άμεσα για ασθενοφόρο και μετά να προσφέρουμε τις πρώτες βοήθειες. Ο χρόνος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πολύ σημαντική παράμετρος.
Με την ιατρική έννοια ηλίαση έχει κάποιος που παρουσιάζει υψηλή θερμοκρασία, πάνω από 410 Celsius και συμπτώματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα συμπτώματα όμως μπορεί να αναπτυχθούν σε χαμηλότερες θερμοκρασίες και αποτελούν πρόδρομα σημεία. Όταν αναπτυχθεί όλη η εικόνα τα πράγματα μπορεί να γίνουν πολύ επικίνδυνα.
Ο μηχανισμός για την ηλίαση
Ο μηχανισμός για την ηλίαση, περιλαμβάνει την αδυναμία του οργανισμού να ψύξει την επιφάνεια και το εσωτερικό του σώματος, σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος. Η λειτουργία ψύξης του οργανισμού ξεκινά με την εφίδρωση και με την αγγειοδιαστολή. Με αυτό τον τρόπο μεταφέρεται θερμοκρασία από το εσωτερικό του σώματος, στην επιφάνεια του δέρματος και από εκεί στο περιβάλλον.
Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος υπερβαίνει αυτή του σώματος η ροή της θερμοκρασίας αντιστρέφεται. Από το εξωτερικό περιβάλλον αυτή μεταφέρεται στο εσωτερικό. Ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία αλλά κάποια στιγμή οι δυνατότητες του εξαντλούνται.
Η αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 41 βαθμούς Celsius, προκαλεί διαταραχή στην λειτουργία των κυττάρων, σε όλο το σωμα. Πιο ευαίσθητα είναι τα εγκεφαλικά κύτταρα και μπορεί ο οργανισμός να πέσει σε κώμα.
Η ηλίαση μπορεί όμως να συμβεί και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες. Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, πάνω από 60%, το δέρμα χάνει την ικανότητα του να ιδρώνει. Έτσι χάνεται μια πολύ σημαντική λειτουργία ψύξης για το σώμα. Η παραμονή λοιπόν, σε θερμοκρασίες 35-40 βαθμούς και 60% υγρασία είναι ένας συνδυασμός που μπορεί να προκαλέσει ηλίαση.
Μια ακόμα σημαντική παράμετρος είναι η αίσθηση της θερμοκρασίας. Δηλαδή πόσο αισθάνεται ο πάσχων την θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα αν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι 36 βαθμοί Celsius και το άτομο βρίσκεται άμεσα εκτεθειμένο στον ήλιο, η αίσθηση μπορεί να είναι 40 βαθμοί. Η αίσθηση της θερμοκρασίας μπορεί να είναι και 15% μεγαλύτερη, από την πραγματική, αυτή είναι όμως που συμμετέχει στην ανάπτυξη της ηλίασης.
Πιο ευαίσθητοι είναι οι άνθρωποι που λαμβάνουν φάρμακα για την καρδιά. Μερικά φάρμακα αδρανοποιούν τους μηχανισμούς της ψύξης, ή δημιουργούν συνθήκες αφυδάτωσης. Τέτοια φάρμακα είναι οι β-αποκλειστές και τα διουρητικά. Επίσης, ακραίες συμπεριφορές, όπως άσκηση σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας και υγρασίας, ή η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνουν τον κίνδυνο για ανάπτυξη ηλίασης.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα που αναπτύσσονται είναι κυρίως η ζάλη και μυικές κράμπες. Η πίεση είναι χαμηλή και μπορεί το άτομο να λιποθυμήσει. Επίσης μπορεί να υπάρχει η αίσθηση ναυτίας και να το άτομο να κάνει έμετο. Εμφανίζονται ταχυκαρδία και γρήγορες αναπνοές. Το δέρμα είναι κόκκινο και ξηρό. Παρότι υπάρχει υψηλή θερμοκρασία δεν υπάρχει ιδρώτας πάνω σε αυτό. Σε προχωρημένες καταστάσεις υπάρχει αλλαγή συμπεριφοράς, θόλωση διάνοιας και το άτομο μπορεί να πέσει σε κώμα.
Πρώτες βοήθειες
Οι πρώτες βοήθειες που μπορούμε να προσφέρουμε είναι να μεταφέρουμε τον ασθενή σε δροσερό μέρος και να τηλεφωνήσουμε για ασθενοφόρο. Πρέπει να αφαιρέσουμε όλα τα ρούχα και να προσπαθήσουμε να δροσίσουμε το σώμα. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με αέρα, ή με ένα βρεγμένο σφουγγάρι. Μπορούμε να βάλουμε παγάκια στις μασχάλες και τις βουβωνικές χώρες, επειδή από εκεί περνούν μεγάλες ποσότητες αίματος. Προσοχή όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε πάγο σε ηλικιωμένους και μικρά παιδιά, διότι αυτό μπορεί να προκαλέσει σημαντική αγγειοσύσπαση που μπορεί να απειλήσει την λειτουργία της καρδιάς.
Πρόληψη
Ο καλύτερος τρόπος πρόληψης για την ηλίαση είναι να μην κυκλοφορούμε όταν η θερμοκρασία και η υγρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή. Να φοράμε ελαφριά ρούχα, να μην εργαζόμαστε και να μην αθλούμαστε τις ώρες αυτές. Πρέπει να μην καταναλώνουμε αλκοόλ και να πίνουμε άφθονο νερό, να τρώμε ελαφριά αλατισμένα φαγητά. Να μην καθόμαστε στον ήλιο και να προτιμούμε την σκιά.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.