Υποτροπιάζουσες υπογλυκαιμίες από την γλιβεκλαμίδη και γλιμεπιρίδη

Η γλιβεκλαμίδη και η γλιμεπιρίδη ανήκουν στην κατηγορία των σουλφονιλουριών. Πρόκειται για φάρμακα που εδώ και πολλά χρόνια χρησιμοποιούνται για την θεραπεία του Διαβήτη τύπου2.
Τα δύο αυτά φάρμακα είναι αρκετά ισχυρά, με αποτέλεσμα να ρίχνουν την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη θεαματικά. Η δράση όμως αυτή, συνήθως διαρκεί για περίπου δύο χρόνια. Μετά από αυτό το διάστημα η γλυκοζυλιωμένη αρχίζει να ανεβαίνει. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πιθανόν οι λόγοι είναι δύο. Ο κυριότερος είναι ο μηχανισμός δράσης.
Οι δύο ουσίες συνδέονται σε έναν υποδοχέα, τον SUR1 που είναι μέρος της αντλίας Καλίου, στην επιφάνεια του β-κυττάρου. Η σύνδεση αυτή αναστέλλει την αντλία Καλίου, κάτι που προκαλεί ηλεκτρική πόλωση στην κυτταρική μεμβράνη. Αυτό με τη σειρά του προκαλεί αθρόα είσοδο ιόντων ασβεστίου στο κυτταροπλασμα, το οποίο είναι και το έναυσμα για την απελευθέρωση της ινσουλίνης.
Σίγουρα δεν είναι εύκολο να θυμάστε ή να καταλάβετε τον μηχανισμό, αν δεν είστε βιολόγοι. Θα είναι όμως εύκολο να θυμάστε ότι με τον τρόπο αυτό προκαλείται συνεχής και ασταμάτητη έκκριση ινσουλίνη, ανεξάρτητα αν ο οργανισμός την χρειάζεται ή όχι. Έτσι για τα β- κύτταρα επέρχεται εξάντληση και δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν με την συνεχόμενη θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο δεύτερος λόγος πρέπει να είναι η αύξηση του σωματικού βάρους. Λόγω της συνεχόμενης έκκρισης ινσουλίνης, υπάρχει πάντα η τάση ανάπτυξης υπογλυκαιμίας. Οι άνθρωποι που λαμβάνουν αυτήν αγωγή, συνήθως τρώνε προληπτικά για να μην πάθουν υπογλυκαιμία, με αποτέλεσμα να παχαίνουν. Η παχυσαρκία και η αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων οδηγούν σταδιακά στην αύξηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.
Γλιβεκλαμίδη και γλιμεπιρίδη και μεταβολίτες
Σε αυτό όμως που θέλω την προσοχή σας είναι η ανάπτυξη υποτροπιάζουσων υπογλυκαιμιών. Η γλιβεκλαμίδη και η γλιμεπιρίδη μεταβολίζονται κυρίως στο ήπαρ. Εκεί μετατρέπονται σε προϊόντα Μ1 και Μ2, τα οποία όμως είναι ενεργά όσον αφορά την υπογλυκαιμική δράση. Με λίγα λόγια τα φάρμακα συνεχίζουν να δρούν ακόμα και όταν «καούν» από το ήπαρ, διότι τα προϊόντα καύσης τους συνεχίζουν να προκαλλούν έκκριση ινσουλίνης, σε μικρότερο βέβαια βαθμό. Υπολογίζεται ότι τα προϊόντα της καύσης, δηλαδή οι μεταβολίτες τους έχουν το 1/3 της δύναμης των αρχικών φαρμάκων.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η δράση αυτή αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει όταν έχουμε ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. Επίσης και το γενετικό προφίλ του καθενός μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με το οποία οι ουσίες αυτές δρουν. Συγκεκριμένα υπάρχει μια μετάλλαξη στο ηπατικό ένζυμο CYP2C9*3, η οποία αυξάνει την δράση της γλιβεκλαμίδης και γλιμεπιρίδης. Η μετάλλαξη αυτή είναι αρκετά συνηθισμένη αφού αφορά στο 8,5% των ανθρώπων.
Για όλα τα παραπάνω μπορεί να προκληθεί υπογλυκαιμία, η οποία μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο διάστημα και να μην διορθώνεται εύκολα. Ακόμα και αν διορθωθεί θα πρέπει να υπάρχει προσοχή για τουλάχιστον 48 ώρες, διότι λόγω των μεταβολιτών, η υπογλυκαιμία μπορεί να υποτροπιάσει. Τις περισσότερες φορές για τέτοιου είδους υπογλυκαιμίες είναι απαραίτητη η διακομιδή σε νοσοκομείο.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.
