Σπιτικές χημικές ουσίες σχετίζονται με καρδιοπάθειες.

Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι συνηθισμένα υλικά και χημικές ουσίες που χρησιμοποιούμε στο σπίτι για το νοικοκυριό, μπορούν να προκαλούν σοβαρές καρδιοπάθειες, εγκεφαλικό και περιφερική αρτηριοπάθεια. Η πιο ενοχοποιητική ουσία φαίνεται πως είναι το υπερφθορο-οκτανοικό οξύ ή εν συντομία PFOA. Η συγκεκριμένη ουσία βρίσκεται στις γυαλιστικές κρέμες, σε συνθετικά υφάσματα, σε πλαστικά μπολ και ντυσίματα επίπλων. Η πιο γνωστή μορφή όμως του PFOA είναι η αντι-κολλητική ουσία TEFLON, που χρησιμοποιείται στα αντι-κολλητικά τηγάνια και άλλα μαγειρικά σκεύη.
Το POFA δεν υπάρχει ελεύθερο στη φύση και είναι καθαρά ανθρωπογενής οποιαδήποτε ανίχνευση του στο περιβάλλον. Δυστηχώς η ουσία αυτή δεν βιο-διασπάται και συσσωρεύται. Επίσης έχει ήδη μπει στην τροφική αλυσίδα και ανιχνεύεται στο αίμα, όλων των πολιτών που κατοικούν στις ανεπτυγμένες χώρες και παραμένει για χρόνια. Σε μια έρευνα που διενεργήθηκε στις ΗΠΑ, η ουσία αυτή ανιχνεύθηκε στο αίμα του 98%, του πληθυσμού.
Η μελέτη που συσχετίζει τα καρδιο-αγγειακά προβλήματα με την έκθεση στο POFA, δημοσιεύθηκε προσφάτως στο Archives of internal Medicine. Σε αυτήν την έρευνα έγινε μια σύγκριση ατόμων που είχαν υψηλά επίπεδα POFA στο αίμα με άτομα που είχαν χαμηλότερες συγκεντρώσεις. Επηλέχθηκαν 1200 άτομα με μέσο όρο ηλικίας 50 ετών με το ίδιο περίπου προφίλ υγείας και συνηθειών. Χορίστηκαν σε ομάδες ανάλογα την συγκέντρωση που είχαν στην ουσία POFA, στο αίμα και ελέχθηκαν για καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ομάδα που είχε υωηλότερες συγκεντρώσεις POFA στο αίμα, είχαν δύο φορές περισσότερα περιστατικά στεφανιαίας νόσου, εμφράγματος, εγκεφαλικού και περιφερικής αρτηριοπάθειας (στενώσεις των αρτηριών των ποδιών).
Τα παραπάνω δεδομένα είναι άκρως ανησυχητικά καθώς η ουσία αυτή και πιθανότατα άλλες παρόμοιες βρίσκονται ανάμεσα μας. Βέβαια η παραπάνω έρευνα δεν αποδεικνύει αιτιολογική συσχέτιση, αλλά μόνο μια απλή ένδειξη και αυτό λόγω του σχεδιασμού της συγκεκριμένης έρευνας. Θα πρέπει δηλαδή να γίνουν περισσότερες έρευνες για να ξεκαθαρίσουν το τοπίο.
Διαβάστε παρακάτω πως περιγράφεται η δομή, οι ιδιότητες και οι εφαρμογές του PFOA, στην επίσημη ιστοσελίδα του Καποδηστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών:
PFOA: Δομή, ιδιότητες-εφαρμογές
Το υπερφθορο-οκτανοϊκό οξύ (perfluorooctanoic acid, PFOA) είναι από τα πιο κοινά μονομερή των υπερφθορανθράκων (ορισμένες φορές αναφέρεται ως C8) και χρησιμοποιείται ευρύτατα για την παρασκευή υπερφθοριωμένων πολυμερών που έχουν μεγάλη ανθεκτικότητα και δεν επηρεάζονται από το νερό, τα έλαια και διάφορους διαλύτες. Ένα από τα πλέον γνωστά υπερφθοριωμένα πολυμερή είναι το πολυτετραφθοροαιθυλένιο (polytetrafluoroethylene, PTFE), το οποίο έχει πολυάριθμες εφαρμογές και είναι ευρύτερα γνωστό με την εμπορική ονομασία Teflon� (παράγεται από τη χημική βιομηχανία DuPont ).
Οι πλέον γνωστές εφαρμογές των πολυφθοριωμένων πολυμερών είναι τα αντικολλητικά τηγάνια και μαγειρικά σκεύη, τα ενδύματα από συνθετικές ίνες και υφάσματα για έπιπλα που είναι ανθεκτικά στο νερό και δεν συγκρατούν λεκέδες, διαφανή φίλμ, αφρώδη υλικά και υλικά συσκευασίας τροφίμων που δεν επηρεάζονται από τα λιπαρά συστατικά.
Ο χημικός δεσμός άνθρακα-φθορίου ( C-F ) είναι εξαιρετικά σταθερός και δεν διασπάται εύκολα, αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες (μέχρι 300οC), στην επίδραση ισχυρών οξέων, βάσεων, οξειδωτικών αντιδραστηρίων και οργανικών διαλυτών. Στο χημικό εργαστήριο χρησιμοποιούνται διάφορα είδη Teflon (λευκού χρώματος πλαστικό) σε διάφορα σκεύη, όπως καλύμματα μαγνητών για ανάδευση, μικρά δοχεία για την διάλυση υλικών με πυκνό νιτρικό οξύ για την ανάλυση μετάλλων με ατομική απορρόφηση, κ.λπ.). Οι αντικολλητικές ικανότητες του Teflon οφείλονται επίσης στη δομή του πολυμερούς, που αποτελείται από έλικα με τα άτομα φθορίου στην επιφάνεια και του άνθρακα στο εσωτερικό τoυ ελικοειδούς σκελετού. Η επιφάνεια είναι εξαιρετικά αδρανής και λεία με αποτέλεσμα τα υλικά ρέουν χωρίς να μπορούν να διεισδύσουν σε αυτήν και να επηρεάσουν την υφή της.
Τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει διάφορα ερωτήματα για την τοξικολογική δράση των προϊόντων που έχουν κατασκευασθεί από PFOA και άλατά του. Τα πολυμερισμένα προϊόντα είναι γνωστό ότι είναι αδρανή και ανθεκτικά, αλλά με την πάροδο του χρόνου αποικοδομούνται παρέχοντας μικρότερα μόρια. Επίσης, διάφορα πολυμερή προϊόντα καταλήγουν στα απορρίμματα ή καίγονται. Τα ερωτήματα αφορούν αφενός τη χρήση συσκευών μαγειρέματος και το κατά πόσο και σε ποιο βαθμό διασπώνται παράγοντας τοξικά παράγωγα.
Το PFOA είναι χημικώς αδρανές και δεν υπόκειται σε βιοαποικοδόμηση με αποτέλεσμα τη συσσώρευσή του στο περιβάλλον και την εμφάνισή του στην τροφική αλυσίδα, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες στην επιστημονική κοινότητα. Πρέπει να τονιστεί ότι το PFOA είναι μια ουσία που δεν παράγεται από τη φύση και η συνολική ποσότητά της είναι καθαρά ανθρωπογενούς προέλευσης. Ίχνη του PFOA έχουν ήδη ανιχνευθεί στο αίμα πολλών κατοίκων των αναπτυγμένων χωρών. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη το βαθμό κινδύνου για την υγεία του ανθρώπου. Η βιομηχανία DuPont, που παρασκευάζει το PFOA επί 50 χρόνια στο εργοστάσιο Washington Works (Belpre, OHIO) έχει ξεκινήσει μεγάλη επιδημιολογική έρευνα στους κατοίκους της περιοχής και εξετάζονται οι πιθανές μελλοντικές επιπτώσεις στην υγεία τους.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

