Πότε χρειάζεται χάπι για το στομάχι;

Το πιο συνηθισμένο φάρμακο, που συνταγογραφείται είναι το χάπι για το στομάχι. Τις περισσότερες φορές όμως δίνεται χωρίς λόγο. Υπάρχουν ακόμα και οι περιπτώσεις που αυτός που το ξεκινά το συνεχίζει για πάντα, χωρίς να έχει τέτοια ένδειξη.
Τα χάπια για το στομάχι που επικρατούν στην συνταγογράφηση είναι οι αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (PPIs). Εκπρόσωποι της κατηγορίας αυτής είναι η ομεπραζόλη, εσομεπραζόλη, λανσοπραζόλη, ντεξλανσοπραζόλη, παντοπραζόλη, ραμπεπραζόλη.
Η συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων πήρε έγκριση κυκλοφορίας το 1980 και έκτοτε παρατηρήθηκε μια έντονη χρήση τους. Η βασικές ενδείξεις για την χορήγηση τους είναι έλκος στομάχου, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, διαβρωτική γαστρίτιδα, σύνδρομα υπερέκκρισης, προστασία από την ασπιρίνη, θεραπεία του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού. Παρόλα αυτά, η χρήση τους γίνεται για πολλές περισσότερες αιτίες, που δεν έχουν ένδειξη και για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Χάπι για το στομάχι, χωρίς λόγο…
Από μελέτες υπολογίζεται, ότι ένα ποσοστό από 40% έως 65% των ανθρώπων που παίρνουν χάπι για το στομάχι δεν το χρειάζονται. Αυτό δημιουργεί τεράστιο οικονομικό θέμα για τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς τα φάρμακα αυτά είναι ακριβά. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο οικονομικό. Η συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων σχετίζεται με μια σειρά παρενεργειών, που πολλές φορές δεν πέφτει στην αντίληψη των γιατρών.
Οι παρενέργειες αυτές δεν είναι συχνές, αλλά είναι αρκετά σοβαρές και σχετίζονται με την διάρκεια λήψης του φαρμάκου. Έχουν αναφερθεί κατάγματα ισχίου, πνευμονίες κοινότητας, λοιμώξεις από το Clostridium difficile, νεφρικές νόσοι, υποασβεστιαιμία και υπομαγνησιαιμία.
Τα δεδομένα αυτά προκάλεσαν την αντίδραση των επιστημονικών εταιρειών American Geriatrics Society και American Gastroenterological Association. Εξέδωσαν οδηγίες για την διακοπή των φαρμάκων αυτών σε άτομα που δεν τα χρειάζονται. Η πρώτη πρόσθεσε τα PPIs στη λίστα των φαρμάκων που πιθανόν βλάπτουν τους ηλικιωμένους και χρειάζεται επανεκτίμηση. Η δεύτερη πρότεινε την μείωση της δοσολογίας από δύο σε μια φορά την ημέρα, σε όσους έχουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση χωρίς επιπλοκές.
Οδηγίες για την διακοπή της θεραπείας
Το θέμα όμως δεν σταμάτησε εκεί. Τον Μάιο του 2017 δημοσιεύθηκαν, στο περιοδικό Canadian Family Physician, οδηγίες διακοπής των PPIs, σε πολλές κατηγορίες ασθενών. Σε αυτές συστήνεται να διακόπτονται μετά από 4 εβδομάδες σε μια σειρά καταστάσεων. Τέτοιες είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση χωρίς επιπλοκές, ήπια ή μέτρια οισοφαγίτιδα. Επίσης θα πρέπει να διακόπτεται η χορήγηση του σε όσους τα έλαβαν για προφύλαξη από ένα χειρουργείο ή άλλο ιατρικό περιστατικό, για πεπτικό έλκος και για την εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού.
Η σύσταση είναι να διακόπτεται το φάρμακο σταδιακά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η απότομη διακοπή μπορεί να προκαλέσει την υποτροπή των συμπτωμάτων. Σε περίπτωση εκδείλωσης συμπτωμάτων μετά την διακοπή προτείνεται η κατ’ επίκληση χρήση και όχι η συστηματική αγωγή. Σε κάθε περίπτωση 4-8 εβδομάδες μετά την διακοπή, θα πρέπει να γίνεται επανεκτίμιση της κατάστασης του ασθενούς από εξειδικευμένο γιατρό. Αν χρειάζεται να συνεχιστεί η γαστροπροστασία θα πρέπει να γίνεται σκέψη για χορήγηση παλαιότερων φαρμάκων όπως των ανταγωνιστών των υποδοχέων της ισταμίνης Η2.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.
