Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κλείστε ραντεβού

Λίπος στο ήπαρ: έχει σημασία η ώρα του φαγητού ή η απώλεια βάρους;

Σε μελέτη 12 εβδομάδων, η διαλειμματική νηστεία δεν μείωσε περισσότερο το λίπος στο ήπαρ από την εκπαίδευση στη μεσογειακή διατροφή.

Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος 20 Νοεμβρίου 2026 3 λεπτά ανάγνωση
Ενήλικας σε φωτεινή κουζίνα με γεύμα μεσογειακής διατροφής στο τραπέζι.
Σε αυτό το άρθρο
  1. Τι δείχνουν τα στοιχεία
  2. Πόσο σίγουρα είναι τα ευρήματα
  3. Η άποψή μας
  4. Τι σημαίνει για εσάς

Μήπως για να μειωθεί το λίπος στο συκώτι χρειάζεται κυρίως να αλλάξουμε την ώρα που τρώμε; Μια τυχαιοποιημένη μελέτη σε ενηλίκους με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία δεν βρήκε επιπλέον όφελος από τον περιορισμό των ωρών φαγητού, όταν όλοι λάμβαναν την ίδια εκπαίδευση στη μεσογειακή διατροφή. Η μεγαλύτερη μείωση του λίπους στο ήπαρ συνδέθηκε περισσότερο με την απώλεια βάρους παρά με το ωράριο των γευμάτων.

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Η έρευνα, με επικεφαλής πανεπιστήμια της Ισπανίας, περιέλαβε 197 ανθρώπους ηλικίας 30–60 ετών με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία. Δεν πρόκειται για ελληνικά δεδομένα. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε τέσσερις ομάδες και παρακολουθήθηκαν για 12 εβδομάδες.

Όλοι έλαβαν εκπαίδευση για τη μεσογειακή διατροφή και υγιεινές καθημερινές συνήθειες. Σε τρεις ομάδες προστέθηκε χρονικός περιορισμός της σίτισης: μπορούσαν να τρώνε μόνο μέσα σε συγκεκριμένο διάστημα της ημέρας, νωρίς, αργότερα ή σε ώρες δικής τους επιλογής. Αυτή είναι μια μορφή διαλειμματικής νηστείας. Η τέταρτη ομάδα δεν είχε αυτόν τον πρόσθετο περιορισμό.

Το λίπος στο ήπαρ μετρήθηκε με μαγνητική τομογραφία. Εξετάστηκαν επίσης η σκληρότητα του ήπατος, δείκτες στο αίμα που σχετίζονται με τη λειτουργία του και το μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή η κοινότητα των μικροοργανισμών που ζουν εκεί.

Στις ομάδες νηστείας το λίπος στο ήπαρ μειώθηκε, αλλά όχι με σαφώς μεγαλύτερο όφελος σε σχέση με την ομάδα που έλαβε μόνο τη διατροφική εκπαίδευση. Δεν προέκυψε επίσης σαφής υπεροχή κάποιου ωραρίου ούτε διαφορές στους άλλους δείκτες υγείας του ήπατος ή στη σύνθεση και την ποικιλία του εντερικού μικροβιώματος.

Περίπου 40–45 στους 100 συμμετέχοντες των ομάδων νηστείας έχασαν τουλάχιστον το 5% του αρχικού τους βάρους. Όσοι έφτασαν αυτό το όριο είχαν μεγαλύτερη μείωση του λίπους στο ήπαρ. Μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρήθηκαν επίσης σε όσους είχαν εξαρχής ηπατική στεάτωση, δηλαδή συσσώρευση λίπους στο συκώτι.

Πόσο σίγουρα είναι τα ευρήματα

Πρόκειται για δευτερογενή ανάλυση μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής, δημοσιευμένη στο JHEP Reports. Αυτό σημαίνει ότι οι ερευνητές εξέτασαν επιπλέον ερωτήματα χρησιμοποιώντας δεδομένα μιας ήδη πραγματοποιημένης μελέτης. Ο τυχαίος χωρισμός των συμμετεχόντων ενισχύει τη σύγκριση μεταξύ των διατροφικών προσεγγίσεων.

Ωστόσο, οι 197 συμμετέχοντες και οι 12 εβδομάδες δεν αρκούν για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τη μακροχρόνια υγεία του ήπατος. Επίσης, η απουσία στατιστικά σημαντικής διαφοράς σημαίνει ότι δεν τεκμηριώθηκε πρόσθετο όφελος· δεν αποδεικνύει ότι όλες οι προσεγγίσεις είναι απολύτως ισοδύναμες.

Η σύνδεση της μεγαλύτερης απώλειας βάρους με τη μεγαλύτερη μείωση του ηπατικού λίπους δεν αποδεικνύει από μόνη της σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Η πηγή δεν αναφέρει ποιος χρηματοδότησε τη μελέτη. Τα αποτελέσματα δεν τεκμηριώνουν ανάγκη αλλαγής των συστάσεων ούτε μπορούν να γενικευθούν αυτόματα σε παιδιά, εγκύους ή μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους.

Η άποψή μας

Πιστεύουμε ότι το χρήσιμο μήνυμα δεν είναι «η νηστεία απέτυχε», αλλά ότι το ωράριο δεν φαίνεται να αποτελεί από μόνο του ειδική λύση για το λίπος στο ήπαρ. Μάλιστα, στην προηγούμενη ανάλυση της ίδιας δοκιμής, οι ομάδες νηστείας είχαν χάσει κατά μέσο όρο 3–4 κιλά περισσότερα από την ομάδα διατροφικής εκπαίδευσης.

Κατά την άποψή μας, μεγαλύτερη αξία έχει μια ασφαλής προσέγγιση που μπορεί να διατηρηθεί, αντί για την αναζήτηση της «σωστής» ώρας φαγητού. Ενθαρρυντική είναι η συσχέτιση της απώλειας βάρους με τη βελτίωση στο ήπαρ. Παραμένει όμως άγνωστο πόσο διαρκεί αυτή η βελτίωση και ποιο πρόγραμμα ταιριάζει καλύτερα σε κάθε άνθρωπο.

Τι σημαίνει για εσάς

  • Μην θεωρείτε απαραίτητη τη διαλειμματική νηστεία για τη φροντίδα του ήπατος. Στη συγκεκριμένη μελέτη δεν πρόσφερε σαφές επιπλέον όφελος.
  • Αν σας έχει διαγνωστεί λίπος στο ήπαρ, συζητήστε με τον γιατρό σας ρεαλιστικούς στόχους βάρους και παρακολούθησης.
  • Εστιάστε σε διατροφικές συνήθειες που μπορείτε να διατηρήσετε, με εξατομικευμένη καθοδήγηση όπου χρειάζεται.
  • Πριν περιορίσετε τις ώρες φαγητού, ζητήστε ιατρική συμβουλή, ιδιαίτερα αν έχετε διαβήτη, άλλο χρόνιο νόσημα ή λαμβάνετε φάρμακα. Μην αλλάζετε μόνοι σας την αγωγή σας.
  • Στην εγκυμοσύνη, στον θηλασμό, στα παιδιά και στους μεγαλύτερους ανθρώπους, μην εφαρμόζετε περιοριστικά ωράρια διατροφής χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Πηγή: Medical Xpress — «Intermittent fasting offers no additional benefits over the Mediterranean diet for reducing liver fat»

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή του γιατρού σας.

Ο ιατρός Δημήτρης Ρηγόπουλος
Το άρθρο έγραψε ο Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος Ειδικός Παθολόγος, MD, PhD, Διευθυντής της Α΄ Παθολογικής Κλινικής ΝΙΜΤΣ, SCOPE Certified από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας. Βιογραφικό

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.