Πως επηρεάζει η θρησκευτική πίστη την υγεία;

Ο άνθρωπος προσβλέπει, με πίστη και προσεύχεται στον θεό, για να έχει υγεία και μακροημέρευση. Η ιατρική βασίζεται στις τεκμηριωμένες επιστημονικά γνώσεις, για να προστατέψει την υγεία. Υπάρχει περίπτωση οι δύο αυτές προσεγγίσεις του ανθρώπου να αλληλοεπιδρούν και να έχουν μετρήσιμα αποτελέσματα, στην κατάσταση της υγείας.
Στο άρθρο αυτό θα απαντήσουμε με επιστημονικό τρόπο. Δεν θα μπούμε στην διαδικασία του τι είναι αυτό που θεραπεύει, αλλά θα καταγράψουμε το αποτέλεσμα, που είναι η υγεία.
Τι λένε οι μελέτες για την πίστη
Υπάρχουν πάνω από 300 μελέτες δημοσιευμένες σε επίσημα ιατρικά περιοδικά, που περιγράφουν την επίδραση της θρησκευτικότητα και την πίστη, στην έκβαση ιατρικών καταστάσεων. Σε μια ανασκόπηση όλων αυτών ο Levin JS (Religion and health: is there an association, is it valid, and is it causal? Soc Sci Med. 1994;38:1475-1482), παρέθεσε συγκεντρωτικά αποτελέσματα.
Στις περισσότερες αυτές τις μελέτες παρουσιάζονται ευνοϊκά αποτελέσματα για τα άτομα, που δηλώνουν ότι η θρησκεία παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή τους. Συγκεκριμένα τα άτομα αυτά έχουν μικρότερα ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Επίσης, λιγότερα ποσοστά κολίτιδας και καρκίνου. Έχουν καλύτερη γενική υγεία και μικρότερη θνησιμότητα.
Σε μια μελέτη φάνηκε η ευνοϊκή επίδραση, που είχε η πίστη στην υπέρταση. Τα άτομα που δήλωναν μεγάλη συμμετοχή σε θρησκευτικές εκδηλώσεις, παρουσίαζαν σημαντικά μικρότερη διαστολική πίεση. Το φαινόμενο εξηγείται από τους συγγραφείς Larson DB, Koening HG, (The impact of religion on men’s blood pressures. J Rel Health.1989;28:265-278), με την παρατήρηση ότι τα άτομα αυτά είχαν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Παρουσίαζαν μικρότερα ποσοστά καπνίσματος και κατάχρησης αλκοόλ. Το ίδιο αποτέλεσμα, δηλαδή μικρότερη αρτηριακή πίεση, φαίνεται σε μια ανασκόπηση άλλων 20 μελετών (Levin JS, Vanderpool HY. Is religion therapeutically significant for hypertension? Soc Sci Med. 1989;29:69-78).
Η γενική κατάσταση της υγείας επηρεάζεται από την συχνότητα συμμετοχής σε θρησκευτικές εκδηλώσεις και την πίστη, ανεξάρτητα από την ηλικία. Τα άτομα που προσεύχονται τακτικά έχουν καλύτερη υγεία, από αντίστοιχα άτομα της ίδιας ηλικίας, που δεν προσεύχονται (Ferraro KF, Albrecht-Jensen CM. Does religion influence adult health? J Sci Study Rel. 1991;30:193-202).
Μελέτες που αφορούσαν σε μεταμοσχεύσεις καρδιάς, δείχνουν ότι η θρησκευτικότητα των ατόμων επηρεάζει την γενική υγεία και λειτουργικότητα. Άτομα που προσεύχονται και συμμετέχουν σε θρησκευτικές εκδηλώσεις είχαν καλύτερη υγεία και λειτουργικότητα, μετά από μεταμόσχευση καρδιάς (Harris RC. The role of religion in heart-transplant recipients’ long-term health and well-being. J Rel Health. 1995;34:17-32).
Μια πιο εντυπωσιακή μελέτη έδειξε ότι η ένταση της θρησκευτικής πίστης επηρέασε την επιβίωση των ατόμων, που είχαν υποστεί μεταμόσχευση καρδιάς. Στη μελέτη αυτή τα άτομα χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Η πρώτη ομάδα δήλωνε βαθιά θρησκευόμενη, η δεύτερη απλά συμμετείχε σε θρησκευτικές εκδηλώσεις και η τρίτη δεν είχε καμία θρησκευτική δραστηριότητα. Μετά από 6 μήνες από την τρίτη ομάδα πέθανε το 14%, το 4% από την δεύτερη και κανένας δεν πέθανε από την βαθιά θρησκευόμενη ομάδα (Oxman TE. Lack of social participation or religious strength and comfort as risk factors for death after cardiac surgery in the elderly. Psychosom Med. 1995;57:5-15).
Άλλες μελέτες έδειξαν, σε γυναίκες με οστεοπορωτικά κατάγματα, μικρότερα ποσοστά κατάθλιψης και καλύτερη λειτουργικότητα (Pressman P. Religious belief, depression, and ambulation status in elderly women with broken hips. Am J Psychiatry.1990;147:758-760). Πολλές μελέτες περιγράφουν επίσης, μικρότερο άγχος σχετιζόμενα με νοσήματα, όπως ο καρκίνος, λιγότερες αυτοκτονικές σκέψεις και λιγότερες αυτοκτονίες, σε άτομα που έχουν αυξημένο θρησκευτικό συναίσθημα.
Όλες οι παραπάνω μελέτες περιγράφουν απλά συσχετίσεις. Δεν σημαίνει ότι η προσευχή μπορεί να γιατρέψει, αλλά ότι τα άτομα που προσεύχονται γιατρεύονται συχνότερα. Τα συμπεράσματα ανήκουν στον καθένα μας ξεχωριστά.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

