Πως υπολογίζεται ο γλυκαιμικός δείκτης;

Σε αυτό το άρθρο
Ο γλυκαιμικός δείκτης μας δείχνει πόσο ανεβάζει το σάκχαρο, μια συγκεκριμένη τροφή. Τα τρόφιμα παίρνουν μια τιμή, ανάλογα με την ικανότητα, που έχουν να ανεβάζουν το σάκχαρο. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η τιμή, τόσο περισσότερο το συγκεκριμένο τρόφιμο ανεβάζει το σάκχαρο.
Όταν σχεδιάζουμε το γεύμα μας, θα πρέπει να σκεφτόμαστε τον γλυκαιμικό δείκτη και να επιλέγουμε τρόφιμα, που έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Επίσης, όταν τρώμε τρόφιμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη, καλό να είναι να τα συνδυάζουμε με άλλα τρόφιμα, που έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Με αυτό τον τρόπο ο συνολικός γλυκαιμικός δείκτης του γεύματος μετριάζεται.
Ο γλυκαιμικός δείκτης αφορά στα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες. Έτσι δεν έχουν γλυκαιμικό δείκτη οι πρωτεϊνες και τα λίπη. Παρακάτω αναφέρουμε μερικά τρόφιμα με χαμηλό, μέτριο και υψηλό γλυκαιμικό δείκτη:
Χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης (55 ή λιγότερο)
| Φράουλες | 40 |
| Δαμάσκηνα | 24 |
| Ροδάκινο | 28 |
| Κεράσια | 22 |
| Γκρέιπφρουτ | 25 |
| Αχλάδι | 34 |
| Πορτοκάλι | 42 |
| Πορτοκάλι χυμός | 50 |
| Μήλο | 38 |
| Μπανάνα άγουρη | 30 |
| Σταφύλια | 46 |
| Φράουλα μαρμελάδα | 51 |
| Μπανάνα ώριμη | 51 |
| Φακές βρασμένες | 30 |
| Φασόλια ξερά βρασμένα | 28 |
| Ρεβίθια βρασμένα | 28 |
| Φασόλια μαυρομάτικα βρασμένα | 42 |
| Μπιζέλια | 48 |
| Καρότα | 47 |
| Καλαμπόκι | 54 |
| Ψωμί πολύσπορο | 43 |
| All bran Kellogg’s | 38 |
| Μακαρόνια (βρασμένα 5’ λεπτά) | 38 |
| Μακαρόνια (βρασμένα 10’-15’) | 44 |
| Ξυνόγαλο | 11 |
| Γιαούρτι ελαφρύ | 7 |
| Γάλα πλήρες | 27 |
| Γάλα ελαφρύ | 32 |
| Γάλα σόγιας πλήρες | 40 |
| Γάλα σόγιας ελαφρύ | 44 |
| Γάλα σοκολατούχο | 33 |
| Γιαούρτι ελαφρύ με φρούτα | 33 |
| Παγωτό πλήρες | 37 |
| Παγωτό ελαφρύ | 43 |
| Μαρούλι ωμό | 10 |
| Σπανάκι ωμό | 11 |
| Κουνουπίδι στον ατμό | 11 |
| Μπρόκολο στον ατμό | 11 |
| Χόρτα στον ατμό | 10 |
| Κολοκυθάκια στον ατμό | 10 |
| Μανιτάρια | 12 |
| Αγκινάρες | 11 |
| Λάχανο | 13 |
| Μελιτζάνα ψητή | 25 |
| Καρότο ωμό | 16 |
| Αρακάς | 48 |
| Μπάμιες | 38 |
| Κρεμμύδια | 35 |
| Χουμους | 6 |
| Ακτινίδια | 53 |
| Μάνγκο | 51 |
| Φρουκτόζη | 19 |
| Μέλι | 55 |
Μέτριος γλυκαιμικός δείκτης (56-69)
| Σταφύλια μαύρα | 59 |
| Γλυκοπατάτα | 61 |
| Ψωμί σικάλεως | 58 |
| Ρύζι άσπρο βρασμένο | 64 |
| Ρύζι μακρύκοκκο βρασμένο | 56 |
| Ρύζι μπασμάτι βρασμένο | 58 |
| Μακαρόνια (βρασμένα 20’) | 61 |
| Coca-Cola | 63 |
| Fanta πορτοκαλάδα | 68 |
| Καρότο βρασμένο | 58 |
| Πατζάρια | 64 |
| Πεπόνι | 60 |
| Σύκα | 61 |
| Σταφίδες | 64 |
| Ανανάς | 59 |
| Ζάχαρη λευκή | 68 |
Υψηλός γλυκαιμικός δείκτης (70 ή περισσότερο)
| Καρπούζι | 72 |
| Πράσινα φασόλια | 79 |
| Πατάτα βραστή | 101 |
| Πατάτα τηγανιτή | 75 |
| Πατάτα ψητή | 85 |
| Ψωμί άσπρο | 70 |
| Κορν φλεΐκς | 81 |
| Lucozade ενεργειακά ποτά | 95 |
| Κολοκύθα βρασμένη | 75 |
| Χουρμάδες | 103 |
| Ρύζι jasmin | 109 |
| Γλυκόζη | 100 |
| Μαλτόζη | 105 |
Από τι επηρεάζεται ο γλυκαιμικός δείκτης των τροφίμων
Ο γλυκαιμικός δείκτης επηρεάζεται από την σύσταση των τροφίμων, από την επεξεργασία τους και από τον τρόπο μαγειρέματος. Παρακάτω αναφέρουμε μερικούς παράγοντες, που επηρεάζουν τον γλυκαιμικό δείκτη:
- Η ύπαρξη λίπους και φυτικών ινών μειώνουν το γλυκαιμικό δείκτη ενός τρόφιμου.
- Η ωριμότητα και ο χρόνος αποθήκευσης, π.χ. των φρούτων. Όσο περισσότερο χρόνο αποθηκεύονται και όσο πιο ώριμα είναι τα φρούτα, τόσο μεγαλύτερο γλυκαιμικό δείκτη έχουν
- Η επεξεργασία ενός τρόφιμου. Ο χυμός έχει μεγαλύτερο γλυκαιμικό δείκτη από ολόκληρο το φρούτο. Ο πουρές πατάτας έχει μεγαλύτερο γλυκαιμικό δείκτη από την πατάτα
- Η μέθοδος και ο χρόνος μαγειρέματος. Ο βρασμός και ο χρόνος αυξάνουν τον γλυκαιμικό δείκτη
- Η ποικιλία του τρόφιμου. Το μακρύκοκκο άσπρο ρύζι έχει χαμυλότερο γλυκαιμικό δείκτη από το καστανό ρύζι. Όμως το μικρόκοκκο άσπρο ρύζι έχει μεγαλύτερο από το καστανό.
Ο γλυκαιμικός δείκτης μας αναφέρει τι είδους υδατάνθρακας υπάρχει στο τρόφιμο και πόσο αυτός μπορεί να ανεβάσει το σάκχαρο. Δεν μας λέει, όμως τίποτα για την ποσότητα του υδατάνθρακα, που υπάρχει στο συγκεκριμένο τρόφιμο. Έτσι, πρέπει να εκτός από τον γλυκαιμικό δείκτη να ξέρουμε να υπολογίζουμε και την ποσότητα των υδατανθράκων σε κάθε τρόφιμο. Εάν φάμε τροφές χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, σε μεγάλες ποσότητες το σάκχαρο θα ανέβει.
Ο γλυκαιμικός δείκτης αλλάζει όταν ένα τρόφιμο το συνδυάζουμε με ένα άλλο. Όταν επιλέγουμε τρόφιμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη, καλό είναι να το συνδυάζουμε με άλλο, που έχει χαμηλό δείκτη, ώστε ο συνολικός γλυκαιμικός δείκτης να είναι μικρότερος.
Ο γλυκαιμικός δείκτης δεν μας δείχνει την θρεπτική αξία ενός τρόφιμου. Πολλές θρεπτικές τροφές έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και θα πρέπει να τις συμπεριλαμβάνουμε στο διαιτολόγιο μας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να αποκλείουμε καμία τροφή, ώστε να προσλαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα συστατικά, για τον οργανισμό μας. Θα πρέπει όμως να υπάρχει συμψηφισμός σε συστατικά, θερμίδες και γλυκαιμικό δείκτη.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

