Τι είναι ο διαβήτης;

Ο διαβήτης είναι μια συχνή κατάσταση στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Στον διαβήτη ο οργανισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά τις τροφές που καταναλώνουμε. Το κύριο πρόβλημα είναι ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά τους υδατάνθρακες και τα λίπη. Ο βασικός δείκτης του διαβήτη είναι το υψηλό σάκχαρο (γλυκόζη) στο αίμα. Το σάκχαρο στο αίμα ελέγχεται από την ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας. Όταν παθαίνεις διαβήτη έχει σχέση με δύο πράγματα:
- Με την ποσότητα της ινσουλίνης που παράγει το σώμα σου
- Με το πόσο καλά χρησιμοποιεί το σώμα σου την ινσουλίνη.
Ρύθμισε τον Διαβήτη σου και ζήσε φυσιολογικά!
Εάν έχεις Διαβήτη δεν είσαι μόνος… Μπορείς να βελτιώσεις την κατάσταση σου και να ζήσεις φυσιολογικά! Κάνε την ρύθμιση του Διαβήτη μαζί μας…
Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι διαβήτη: Ο τύπος 1 και ο τύπος 2. Μόνο το 5% των διαβητικών είναι τύπου 1. Ο διαβήτης τύπου 1 ονομάζεται νεανικός διαβήτης και ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης. Στον διαβήτη τύπου 1 το πάγκρεας δεν εκκρίνει καθόλου ινσουλίνη. Συνήθως ξεκινά σε μικρές ηλικίες, σε παιδιά και εφήβους. Ο διαβήτης τύπου 2, αντίθετα, συνήθως ξεκινά σε ηλικίες άνω των 40. Ο διαβήτης τύπου 2 ονομάζεται και διαβήτης των ενηλίκων. Δεν αποκλείεται όμως να αναπτυχθεί και διαβήτης τύπου 2 και σε μικρότερες ηλικίες. Παχύσαρκα παιδιά και έφηβοι μπορούν να πάθουν διαβήτη τύπου 2.
Στον διαβήτη τύπου 2 το πάγκρεας φτιάχνει ινσουλίνη. Δεν φτιάχνει όμως αρκετή ινσουλίνη ή δεν μπορεί το σώμα να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν υπάρχει παχυσαρκία. Αρχικά το πάγκρεας φτιάχνει περισσότερη ινσουλίνη, αλλά αργότερα η παραγωγή της ινσουλίνης μειώνεται και εμφανίζεται ο διαβήτης. Ο διαβήτης τύπου 2 συνήθως χτυπάει πολλά μέλη της ίδιας οικογένειας. Υπάρχει δηλαδή σημαντική επίδραση της κληρονομικότητας.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 2 προέρχονται από την υψηλή συγκέντρωση του σακχάρου στο αίμα. Αυτά περιλαμβάνουν:
- Συχνουρία
- Υπερβολική δίψα και πείνα
- Απώλεια βάρους
- Συχνές δερματικές λοιμώξεις και κολπίτιδες στις γυναίκες
- Λοιμώξεις και πληγές που δύσκολα γιατρεύονται
Το σάκχαρο που δεν είναι υπό έλεγχο μπορεί να οδηγήσει σε κώμα. Υπάρχουν δύο είδη κωμάτων:
- Το κώμα που συμβαίνει στον διαβήτη τύπου 1 και ονομάζεται κετοξικό κώμα.
- Το κώμα που συμβαίνει στον διαβήτη τύπου 2 και ονομάζεται υπεροσμωτικό κώμα.
Για να ελέγξεις το σάκχαρο μπορείς να παίρνεις χάπια ή ινσουλίνη. Εάν όμως το σάκχαρο πέσει αρκετά μπορεί να πάθεις υπογλυκαιμία. Το χαμηλό σάκχαρο έχει συμπτώματα. Αυτά περιλαμβάνουν:
- Ιδρώτες
- Τρέμουλο
- Μούδιασμα
- Πείνα
- Σύγχυση
- Κούραση
- Λιποθυμία
Το σάκχαρο όταν παραμένει υψηλό για πολύ καιρό, δημιουργεί πολλά προβλήματα. Μερικά από αυτά είναι:
- Προβλήματα στα μάτια, τη λεγόμενη αμφιβλιστροειδοπάθεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση.
- Βλάβες στα νεύρα, δηλαδή νευροπάθεια, η οποία προκαλεί μουδιάσματα, τσιμπίματα και πόνο στα πόδια, τις γάμπες και τα χέρια. Συνήθως οι άνθρωποι αισθάνονται ενοχλήσεις πρώτα στα πόδια.
- Βλάβες στα νεφρά, δηλαδή νεφροπάθεια, η οποία μπορεί να σταματήσει τα νεφρά σου να δουλεύουν. Χρειάζεσαι τα νεφρά σου γιατί αυτά είναι που αποβάλλουν όλα τα δηλητήρια του σώματος.
Επίσης έχεις μεγάλες πιθανότητες να πάθεις καρδιακή νόσο. Η καρδιά σου έχει αγγεία, τις αρτηρίες, που μεταφέρουν το αίμα στο υπόλοιπο σώμα. Τα προβλήματα ξεκινούν όταν οι αρτηρίες στενεύουν λόγω της αθηροσκλήρωση. Τότε το αίμα δεν κυλάει σωστά σε όλα τα μέρη του σώματος. Αυτό μπορεί να συμβεί στην ίδια την καρδιά, τον εγκέφαλο, τα πόδια και οδηγεί σε διάφορα προβλήματα:
- Στεφανιαία νόσο (στην καρδιά)
- Εγκεφαλικές βλάβες
- Περιφερική αρτηριοπάθεια (στα πόδια)
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Πόνο στο στήθος (στηθάγχη)
- Έμφραγμα
- Καρδιακή ανεπάρκεια
- Εγκεφαλικό επεισόδιο
- Πόνο στα πόδια στο περπάτημα ή στην άσκηση, που βελτιώνεται όταν ξεκουράζεσαι.
Θα έχεις σοβαρό πρόβλημα αν δεν πηγαίνει σωστά το αίμα στα πόδια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλκη και λοιμώξεις στα πόδια. Τα έλκη και η λοίμωξη στα πόδια μπορούν να εξελιχθούν σε νέκρωση (γάγγραινα). Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ακρωτηριαστεί το πόδι.
Τι ψάχνει ο γιατρός σου;
Ο γιατρός σου ψάχνει ότι επηρεάζει τον διαβήτη σου:
- Παχυσαρκία, ιδιαίτερα στη κοιλιά (κοιλιακή παχυσαρκία). Η περίμετρος της μέσης δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 102 εκατοστά στους άντρες και τα 98 εκατοστά στις γυναίκες.
- Υψηλή πίεση
- Προβλήματα στα μάτια
- Σφύξεις στα πόδια
- Σπυράκια, έλκη η λοιμώξεις στα πόδια
- Αρρυθμίες στη καρδιά
Ο γιατρός ζητάει τις παρακάτω εξετάσεις:
- Σάκχαρο νηστείας (μετράς το σάκχαρο το πρωί πριν φας και πριν πιεις οτιδήποτε)
- Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (η εξέταση αυτή μετράει τον μέσο όρο του σακχάρου τον τελευταίους 3 μήνες)
- Το προφίλ των λιπιδίων (δηλαδή την χοληστερίνη, τα τριγλυκερίδια, HDL και LDL. Αυτά δείχνουν πόσο κίνδυνο διατρέχουν τα αγγεία σου να έχουν στένωση)
- Κρεατινίνη και αλβουμίνη ούρων (αυτή η εξέταση δείχνει αν έχουν βλάβη τα νεφρά σου)
Ο γιατρό σου μπορεί να σου ζητήσει επίσης εξέταση στα μάτια (βυθοσκόπηση). Επίσης θα ελέγξει τα πόδια σου αν έχουν καλή αισθητικότητα.
Διάγνωση
Ο γιατρός σου βλέπει το σάκχαρο νηστείας για να κρίνει αν έχεις διαβήτη. Το σάκχαρο δεν πρέπει να είναι πάνω από 126 mg/dl. Δηλαδή έχεις διαβήτη όταν:
- Το σάκχαρο νηστείας είναι πάνω από 126 και
- Βρίσκεις αυτή τη τιμή σε περισσότερες από μια φορές.
Αναμενόμενη διάρκεια
Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τον διαβήτη. Ο διαβήτης θα υπάρχει για όλη τη ζωή σου. Μπορείς όμως να βελτιωθεί σημαντικά αν έχεις περιθώρια να χάσεις κιλά.
Πρόληψη
Μπορείς να προλάβεις τον διαβήτη. Θα πρέπει να διατηρείς το βάρος σου σε φυσιολογικά επίπεδα για το ύψος σου. Αυτό είναι σημαντικό αν στην οικογένειά σου υπάρχει διαβήτης. Εάν ήδη έχεις διαβήτη δεν είναι τόσο αργά. Μπορείς να αναβάλλεις ή να σταματήσεις τα προβλήματα που δημιουργεί ο διαβήτης (αμφιβληστροειδοπάθεια, νευροπάθεια, νέφροπάθεια). Θα πρέπει να έχεις σε στενό έλεγχο το σάκχαρό σου. Υπάρχουν τρόποι να μειώσεις τον κίνδυνο για την καρδιά. Δεν πρέπει να καπνίζεις. Παρακάτω δες τους παράγοντες κινδύνου που πρέπει να έχεις υπό έλεγχο:
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Υψηλή χοληστερίνη και τριγλυκερίδια
- Παχυσαρκία
Θεραπεία και διαχείριση
Στους περισσότερους που έχουν διαβήτη τύπου 2, η θεραπεία ξεκινά με ρύθμιση του βάρους. Η δίαιτα και η άσκηση χρησιμοποιούνται για την απώλεια των κιλών. Η δίαιτα βοηθά στη μείωση των κακών λιπιδίων και αναστέλλει τον κίνδυνο για την καρδιά. Οι περισσότεροι που έχουν διαβήτη τύπου 2 μπορούν να ρυθμίσουν το σάκχαρο με χάπια. Μπορεί να παίρνεις χάπια για χρόνια. Όμως με τον καιρό θα υπάρξει ανάγκη να κάνεις ενέσεις ινσουλίνης. Υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζεται να ξεκινήσεις ινσουλίνη άμεσα. Πρέπει να συζητήσεις με τον γιατρό σου για το ποια αγωγή είναι κατάλληλη για σένα. Η μετφορμίνη θεωρείται η πρώτη επιλογή. Τα φάρμακα που είναι διαθέσιμα για τον διαβήτη είναι τα παρακάτω:
| Κατηγορία φαρμάκου | Δραστική ουσία | Πως δουλεύει |
| Σουλφονυλουρίες | Ρεπαγλινίδη
Νατεγλινίδη |
Αυξάνει την έκκριση της ινσουλίνης από το πάγκρεας |
| Μπιγουανίδια | Μετφορμίνη
|
Μειώνει τη ποσότητα του σακχάρου που παράγεται από το ήπαρ. Βοηθάει τον οργανισμό να χρησιμοποιεί την ινσουλίνη καλύτερα |
| θιαζολιδινεδιόνες | πιογλυταζόνη | Βοηθάει τον οργανισμό σου να χρησιμοποιεί την ινσουλίνη καλύτερα |
| Αναστολείς της α-γλυκοσιδάσης | ακαβόρζη | Μειώνει την απορρόφηση του σακχάρου από το έντερο |
| Αναστολείς των DPP-4 | Σιταγλιπτίνη
Σάξαγλιπτίνη Βιταγλιπτίνη Λίναγλιπτίνη |
Αυξάνει την ινσουλίνη που κυκλοφορεί στο αίμα |
| GLP1 αγωνιστές | Αυξάνει την κυκλοφορία της ινσουλίνης στο αίμα |
Τα φάρμακα για τον διαβήτη έχουν και παρενέργειες. Δες παρακάτω τις κυριότερες:
| Σουλφονιλουρίες | Υπογλυκαιμία
Αύξηση βάρους |
| Μετφορμίνη+Ινσουλίνη ή Σουλφονυλουρία | Υπογλυκαιμία
|
| Θιαζολιδινεδιόνες+Ινσουλίνη ήΣουλφονιλουρίες | Υπογλυκαιμία
|
| Μετφορμίνη | Ναυτία και Διάρροια (πιο ήπια συμπτώματα αν συνοδεύονται με γεύμα)
Επικίνδυνες επιπλοκές για αυτούς που έχουν προβλήματα με το ήπαρ ή τα νεφρά |
| Θιαζολινεδινεδιόνες | Μπορεί να επηρεάσει το ήπαρ, γι αυτό πρέπει να το έλέγχεις τις τρανσαμινάσες.
Οστεοπορωτικά κατάγματα Κατακράτηση υγρών Επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας |
| Ακαβόρζη | Φουσκώματα και πρηξίματα στη κοιλιά |
| Αναστολείς DPP4 | |
| GLP1 αγωνιστές | Εντερικές διαταραχές |
Θα πρέπει να μειώσεις την κακή χοληστερίνη (LDL). Φάρμακα που βοηθούν σε αυτό είναι:
| Κατηγορία Φαρμάκου | Φάρμακο |
| Στατίνες για να μειωθεί η LDL | Λοβαστατίνη, πραβαστατίνη, σιμβαστατίνη, φλουβαστατίνη, ατορβαστατίνη, ροζουβαστατίνη |
| Δεσμευτικά των χολικών οξέων | Χολεστυραμίνη, κολεστιπόλη, κολεσεβελάμη |
| Νεότερα φάρμακα που μειώνουν την LDL | Εζετιμίμπη |
| Φάρμακα που ρίχνουν τα τριγλυκερίδια | Γκεμφιβροζίλη
φενοφιμπράτη |
Για να ελέγχεις τον διαβήτη σου θα πρέπει να προσέχεις τη διατροφή σου να είσαι σε φόρμα και να παίρνεις τα φάρμακά σου. Εάν αυτό δεν φτάνει θα πρέπει να ξεκινήσεις ινσουλίνη. Θα πρέπει επίσης να έχεις τυποποιημένα γεύματα και να τρως συγκεκριμένες ώρες. Αυτό θα σε βοηθήσει να μην παθαίνεις υπογλυκαιμίες.
Να μετράς το σάκχαρό σου κάθε μέρα. Αυτό είναι σημαντικό για να διατηρείς υπό έλεγχο το σάκχαρό σου, ανεξάρτητα από ποια φάρμακα παίρνεις. Χρησιμοποίησε λεπτές βελόνες για να τρυπάς το δάχτυλό σου. Ο μετρητής θα σου πει πόσο σάκχαρο έχεις στο αίμα. Εσύ θα πρέπει να ξέρεις τους στόχους που έχεις για το σάκχαρό σου:
- 90-110 mg/dl νηστικός πριν φας η πιεις τίποτε
- 120-140 mg/dl μετά τα γεύματα
Αν ξέρεις πόσο σάκχαρο έχεις τότε μπορείς να μάθεις ποια τροφή και σε τι ποσότητα μπορείς να φας. Μπορείς να ξέρεις επίσης πόσο δραστήριος θα μπορείς να είσαι. Εάν το σάκχαρό σου είναι πάντα μέσα στους στόχους δεν είσαι θεραπευμένος. Σίγουρα σημαίνει ότι κάνεις καλή δουλειά στη διαχείριση του διαβήτη σου. Αυτό θα σε βοηθήσει να έχεις καλύτερη ποιότητα ζωής. Πολύ πιθανόν να μην αποκτήσεις επιπλοκές.
Πότε να καλέσεις τον γιατρό σου
Στον διαβήτη διατρέχεις τον κίνδυνο να χάσεις πολλά υγρά και να αφυδατωθείς. Κάλεσε τον γιατρό σου ένα έχεις ναυτία ή έμετο που διαρκούν. Ακολούθησε τις οδηγίες για τις ημέρες που δεν είσαι καλά. Θα πρέπει να ελέγχεις συχνά:
- Το σάκχαρο του αίματος
- Τα ούρα σου για κετόνες
Κάλεσε τον γιατρό σου άμεσα εάν:
- Έχεις πολύ υψηλό σάκχαρο (περισσότερο από 400 mg/dl)
- Έχεις κετόνες στα ούρα
Πες στην οικογένειά σου να φωνάξει τον γιατρό σου εάν έχεις:
- Αφυδάτωση
- Ξηρό δέρμα
- Ναυτία
- Έμετο
- Σύγχυση
- Κώμα
Τα παραπάνω σημαίνουν ότι έχεις πολύ υψηλό σάκχαρο και μπορεί να έχεις κετοξέωση ή υπεροσμωτικό κώμα.
Πρόγνωση
Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να έχει καλή εξέλιξη. Πρέπει όμως να προσπαθήσεις. Έλεγξε το σάκχαρό σου. Διατήρησε χαμηλά το βάρος σου. Μείωσε τους παράγοντες κινδύνου που έχεις για τη καρδιά σου.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.

