Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κλείστε ραντεβού

Τι είναι ο στρεπτόκοκκος και πως προκαλεί βλάβες;

Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος 16 Αυγούστου 2018 3 λεπτά ανάγνωση
στρεπτόκοκκος

στρεπτόκοκκοςΟ στρεπτόκοκκος είναι μια μεγάλη ομάδα μικροβίων, που κατατάσσονται στα gram-θετικά. Είναι μη κινούμενα και δεν μπορούν να σχηματίσουν σπόρια. Το μέγεθος τους είναι περίπου 0,5-1,2 μm.

Το στέλεχος που προκαλεί τις βλάβες στον άνθρωπο είναι το S pyogenes. Αυτό συνήθως εποικίζει το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα και γίνεται πολύ επικίνδυνο, αν καταφέρει και διασπάσει την άμυνα του οργανισμού.

Το τοίχωμα του στρεπτόκοκκου είναι πολύπλοκο και μπορεί να διαφοροποιείται. Ανάλογα με τα στοιχεία του τοιχώματος ο στρεπτόκοκκος αλλάζει αντιγονικότητα και προκαλεί διαφορετικές βλάβες.

Στο εξωτερικό περίβλημα περιέχει παράγοντες που είναι υπεύθυνοι για την διάσπαση της άμυνας του οργανισμού. Αυτοί είναι παράγοντες διεισδυτικοί και εξοτοξίνες. Το εξωτερικό περίβλημα περιέχει υαλουρονικό οξύ, το οποίο κάνει το τοίχωμα του μικροβίου να μοιάζει με τον συνδετικό ιστό του οργανισμού.

Με αυτό το τον τρόπο ο στρεπτόκοκκος καταφέρνει να προσποιείται ότι είναι μέρος του οργανισμού και έτσι ξεφεύγει από την επίθεση των ουδετερόφιλων και μακροφάγων. Στη κατάσταση αυτή ο στρεπτόκοκκος μπορεί να παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα και ο οργανισμός τότε, χαρακτηρίζεται ως φορέας, χωρίς να νοσεί.

Κάποια στιγμή όμως ο στρεπτόκοκκος μπορεί να διασπάσει την άμυνα ολοκληρωτικά και να εισβάλει στο επιθήλιο, προκαλώντας ενεργό λοίμωξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις η χρήση πενικιλίνης μπορεί να σκοτώσει τον στρεπτόκοκκο και να σταματήσει την λοίμωξη. Δεν μπορεί όμως πάντα, να τον εκριζώσει, καθώς ο στρεπτόκοκκος έχει την ικανότητα να ζεί μέσα στα κύτταρα του επιθηλίου αποφεύγοντας την επαφή με την πενικιλίνη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπές της λοίμωξης και επέκταση του μικροβίου σε άλλα μέρη του οργανισμού.

Λοιμογόνοι παράγοντες που έχει ο στρεπτόκοκκος.

Λοιμογόνοι παράγοντες που ενισχύουν την δράση εμφανίζει ο στρεπτόκοκκος, είναι  διάφορες ουσίες του τοιχώματος του μικροβίου. Η C-substance, πεπτιδογλυκάνη, το λιποτοιχοϊκό οξύ, οι R και T πρωτεΐνες και διάφοροι παράγοντες προσκόλλησης . Η σημαντικότερη όμως είναι η Μ πρωτεΐνη. Η Μ πρωτεΐνη προεξέχει από το τοίχωμα του μικροβίου και χαρακτηρίζει τον τύπο και τη δράση αυτού. Η κύρια δουλειά της είναι να μπλοκάρει την δράση του συμπληρώματος του οργανισμού, εμποδίζοντας έτσι την φαγοκύττωση και καταστροφή του μικροβίου, από τον οργανισμό.

Έχουν παρατηρηθεί πάνω από 80 πρωτεΐνες Μ σε στελέχη του στρεπτόκοκκου και σίγουρα υπάρχουν πολλά άλλα. Η ποικιλία αυτή στην M πρωτεΐνη εμποδίζει τους επιστήμονες να σχεδιάσουν ένα προληπτικό εμβόλιο.

Ξεσπάσματα επιδημίας στον πληθυσμό από στρεπτόκοκκο μπορεί να οφείλονται σε διαφορετικά στελέχη M πρωτεΐνης. Ο οργανισμός μπορεί να έχει αναπτύξει αντισώματα για ένα είδος Μ πρωτεΐνης, δεν καλύπτουν όμως αυτά κάποιο άλλο. Γι΄αυτό το λόγο μπορούν να παρατηρηθούν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις με στρεπτόκοκκο.

Ο στρεπτόκοκκος όμως δεν σταματάει εκεί. Έχει την δυνατότητα να παράγει διάφορες ουσίες, που προκαλούν απομακρυσμένες βλάβες. Τέτοιες είναι οι αιμολυσίνες, πυρογενίνες, νουκλεάσες και άλλα προϊόντα. Οι αιμολυσίνες είναι υπεύθυνες για συστηματικές φλεγμονές στον οργανισμό. Η κυριότερη είναι η Streptolysin O, την οποία έχουμε την δυνατότητα να μετράμε με την εξέταση της  antistreptolysin O (ASO). Οι πυρογενίνες είναι υπεύθυνες για την εκδήλωση των εξανθημάτων. Η ρευστοποίηση του πύου γίνεται με την βοήθεια των νουκλεασών και ή έκκριση υαλουροδινασών βοηθάει στην διάσπαση του συνδετικού ιστού του οργανισμού και στην επέκταση της λοίμωξης.


στρεπτόκοκκος

Τι προκαλεί ο στρεπτόκοκκος;


Ο ιατρός Δημήτρης Ρηγόπουλος
Το άρθρο έγραψε ο Δρ. Δημήτρης Ρηγόπουλος Ειδικός Παθολόγος, MD, PhD, Διευθυντής της Α΄ Παθολογικής Κλινικής ΝΙΜΤΣ, SCOPE Certified από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας. Βιογραφικό

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τη συμβουλή του γιατρού σας.